A brand of Legrand

Gezichtsherkenning

Gezichtsherkenning is software waarmee personen op foto's of video's automatisch kunnen worden herkend. Deze technologie maakt gebruik van een database en kunstmatige intelligentie. Niet alleen wordt gezichtsherkenning steeds vaker gebruikt vanwege de praktische toepassingen ervan in het dagelijks leven, ook op het gebied van toezicht en veiligheid speelt het een belangrijke rol. Maar hoe werkt het precies en welke toepassingen zijn er? Welke vragen roept het op met betrekking tot ethiek en privacy?

Wat is gezichtsherkenning?

Gezichtsherkenning is een biometrische technologie met behulp waarvan iemand kan worden herkend op basis van zijn gezichtskenmerken, met name de afstand tussen de verschillende onderdelen daarvan, zoals de ogen, oren en mondhoeken. In tegenstelling tot menselijke gezichtsherkenning, waarbij het gezicht wordt herkend aan de hand van door gelaatkundigen opgestelde profielen, wordt bij de biometrische technologie voor automatische herkenning van gezichten op foto's of video's gebruikgemaakt van een database met bestaande gezichten.

De technologie voor gezichtsherkenning is in de jaren 1970 ontwikkeld en neemt momenteel een hoge vlucht, met zowel praktische als commerciële en beveiligingstoepassingen. Het algemene doel is om iemand automatisch te herkennen op basis van zijn gelaatstrekken. Meer in het bijzonder dient dit om iemand te identificeren en zijn identiteit te verifiëren, bijvoorbeeld door zijn gezichtsbeeld te vergelijken met de foto in zijn paspoort, zoals op sommige vliegvelden gebeurt.

Soms worden de begrippen gezichtsherkenning en gezichtsdetectie met elkaar verward. Het doel van gezichtsdetectie is om waar te nemen dat er een menselijk gezicht op een foto of video staat, maar niet om dat gezicht te identificeren, zoals bij gezichtsherkenning.

Hoe werkt gezichtsherkenning?

Een gezichtsherkenningssysteem berust op verschillende technologieën die elkaar aanvullen: een efficiënt beeldregistratiesysteem, zoals een bewakingscamera, kunstmatige intelligentie en “machine learning", ook wel automatisch leren of machinaal leren genoemd.

Op basis van statische beelden of een video, zet de gezichtsherkenningssoftware de gezichtskenmerken om in digitale biometrische gegevens. Een algoritme maakt vervolgens op basis van die gegevens een vergelijking. Als de identiteit bekend is, maar geverifieerd moet worden, worden de gegevens vergeleken met een model dat bij de veronderstelde identiteit hoort, zoals een paspoortfoto. Als de identiteit niet bekend is, worden de gegevens vergeleken met een database om de persoon te identificeren. In het laatste geval selecteert het algoritme in de database de eerder geïnventariseerde profielen die de hoogste gelijkenis vertonen. Op basis van die overeenkomstige gezichtskenmerken wordt de identiteit vastgesteld.

Om aan de hand van foto- of video-opnamen een profiel op te stellen kan gezichtsherkenning tweedimensionaal plaatsvinden, op basis van de vorm en de afmetingen van gezichtsonderdelen als de neus en de ogen, of driedimensionaal als het gezicht van verschillende kanten kan worden bekeken (van voren, in profiel, driekwart, enz.). Ontdek al onze producten

Wat zijn de toepassingen van gezichtsherkenning?

Gezichtsherkenning wordt in uiteenlopende toepassingsgebieden gebruikt. Het bekendst zijn de toepassingen op het gebied van toezicht en beveiliging, zoals identificatie van criminelen door de politie en identiteitscontrole van reizigers door middel van bewakingscamera's aan de grens of op vliegvelden. Met dit systeem kan de veiligheid worden verbeterd en bovendien scheelt het de reizigers tijd. Gezichtsherkenningstechnologie kan ook worden ingezet om de identiteit van bezoekers te verifiëren op vertrouwelijke locaties met beveiligde toegang.

Praktisch gezien kan deze biometrische technologie ook worden gebruikt om de toegang tot evenementen te beperken door alleen geverifieerde genodigden toe te laten. Verificatie door middel van gezichtsherkenning kan ook dienen om toegang te verlenen wanneer de toegangscontrole gecombineerd is met camerabewaking, of om een auto te starten die voorzien is van software voor herkenning van biometrische gegevens.

Ook op internet of in bepaalde softwaretoepassingen biedt gezichtsherkenning tal van voordelen. Op een mobiel apparaat (smartphone, tablet of laptop) met camera, kan zo'n systeem de gebruiker snel identificeren zonder code of wachtwoord, of in aanvulling daarop als er een verhoogde beveiliging geldt (zoals bij vertrouwelijke gegevens). Gezichtsherkenning kan zelfs dienen om onlinetransacties te beveiligen. In dat geval vergelijkt de camera van het mobiele apparaat of de computer de video of foto van de gebruiker met een op een beveiligde server opgeslagen referentieafbeelding. Als aanvulling op een beveiligingscode, maakt dit systeem transacties veiliger en minder fraudegevoelig.

Van minder belang, maar daarom niet minder nuttig, is het feit dat gezichtsherkenningstechnologie een rol speelt bij de indexering van foto's en video's op internet. Met name worden op deze manier foto's op sociale netwerken of in bepaalde apps geïndexeerd door geregistreerde gebruikers te identificeren.

Meer recentelijk zijn er commerciële toepassingen ontwikkeld. Zo kunnen camera's met gezichtsherkenningssoftware in winkels klanten die al in de database staan herkennen en ze vervolgens gerichte aanbiedingen doen via een scherm of interactief paneel. Ook kan bepaald worden tot welke categorie (man, vrouw of kind) de persoon behoort, om gerichte inhoud te laten zien.

Doelmatigheid en beperkingen van gezichtsherkenning

Systemen met gezichtsherkenningssoftware zijn niet zonder gebreken. De betrouwbaarheid van de resultaten is namelijk van verschillende factoren afhankelijk. Uiteraard speelt de beeldkwaliteit een rol, en die hangt weer af van het cameratype en de afstand waarop de foto is genomen, maar ook van het feit of de persoon op de foto meewerkt. Een foto die met instemming van de betrokkene van dichtbij is genomen, heeft namelijk een andere kwaliteit dan beelden die met een bewakingscamera of smartphone van povere kwaliteit zijn genomen.

Een andere doorslaggevende factor is de kwaliteit van de algoritmen en de database. Hoe meer vergelijkingsmateriaal er beschikbaar is, hoe makkelijker het is om bruikbare overeenkomsten te vinden en hoe betrouwbaarder de gezichtsherkenning is.

Om de betrouwbaarheid van deze technologie te verbeteren zijn 3D-camera's ontwikkeld om dynamische of meerdimensionale gezichtsbeelden beter te kunnen herkennen. De politie beschikt zelfs over software waarmee gezichten ouder gemaakt kunnen worden om foto's die op verschillende tijdstippen zijn genomen met elkaar te kunnen vergelijken. In weerwil van deze continue verbeteringen en het feit dat camera's steeds beter worden, blijven vergissingen mogelijk. Volgens officiële schattingen zitten gezichtsherkenningstoepassingen er in ongeveer 20% van de gevallen naast.

Gezichtsherkenning, ethiek en wetgeving

Door het gemak waarmee gezichtsherkenning kan worden toegepast, zonder contact, op afstand, haast onmerkbaar, waarbij zelfs personen in een menigte kunnen worden herkend, is deze technologie voor de politie en beveiligingsdiensten zeer aantrekkelijk. Hoewel er nog veel onduidelijkheid heerst over het ethische aspect en de veiligheid, wordt gezichtsherkenning tegenwoordig op veel vliegvelden en in veel grensgebieden en openbare ruimten toegepast.

Het hoofd juridische zaken van Microsoft heeft onlangs zelf gewezen op het belang van een duidelijk juridisch kader om misstanden met deze identificatietechnologie te voorkomen. Als gezichtsherkenning met de verkeerde bedoelingen wordt gebruikt door een autoritair regime, criminelen of gewetenloze bedrijven, kunnen de individuele vrijheden inderdaad gevaar lopen.

Sommige landen, zoals China, maken een buitensporig gebruik van deze technologie. In Nederland valt gezichtsherkenning in de openbare ruimte onder de bevoegdheid van de Autoriteit Persoonsgegevens. De regels voor het gebruik ervan zijn onder meer vastgelegd in de Wet bescherming persoonsgegevens. Een van de regels is dat personen geïnformeerd moeten worden over het feit dat ze gefilmd of gefotografeerd worden. Zo wordt niemand gefilmd zonder dat hij het weet. Elke installatie van camera's in de openbare ruimte moet voorafgegaan worden door een privacyeffectbeoordeling.

Verder is de Europese richtlijn 95/46/EG inzake gegevensbescherming ook van toepassing op gezichtsherkenning. Nu de technologie zich verder ontwikkelt, wordt het noodzakelijk het gebruik ervan aan banden te leggen om misbruik te voorkomen. Dat betekent ook dat er aandacht besteed moet worden aan de beveiliging van opgeslagen biometrische gegevens. Ten slotte moet ook het foutpercentage van de algoritmen in aanmerking worden genomen.

Voor gezichtsherkenning zijn bescherming van systemen en invoering van een wettelijk kader dus van eminent belang. Alleen dan kunnen krachtige beveiligingssystemen worden geïmplementeerd zonder inbreuk op de individuele vrijheden te maken.

Ontdek al onze producten

Slim Weerstation

Slimme Thermostaat

Slimme Binnencamera

Slimme Buitencamera